Zoeken in deze blog

zondag 30 oktober 2011

Breiende vroedvrouwen

Breiende vroedvrouwen voor niet- gemedicaliseerde geboorte?

Oorspronkelijk artikel door Michel Odent in Midwifery Today magazine nr 71, herfst 2004
Vertaald en bewerkt door Lieve Huybrechts, vroedvrouw in België

Een van mijn vriendinnen vertelt nog graag het verhaal van de geboorte van haar oudste zoontje. Zij beviel in de tijd dat ik nog in het moederhuis werkte, maar ik was als haar vriendin meegkomen buiten mijn normale werktijd om haar arbeid te begeleiden. Het was een ongecompliceerde eerste geboorte. Maar Suzanne kreeg het op een gegeven moment erg moeilijk. Zij zat op een matrasje op de grond in de armen van haar man haar ontsluitingweeën op te vangen. Zij vertelt: 'Ik zag het ineens niet meer zitten, de weeën overspoelden mij en het leek alsof er geen rustpauze was. Ik kon het niet meer houden en begon heel angstig te worden dat het verkeerd zou gaan, dat ik niet gewoon zou kunnen bevallen zoals ik het graag zou willen. Op dat moment opende ik mijn ogen en zag Lieve daar heel rustig zitten handwerken. Toen dacht ik: als Lieve daar zo rustig zit, dan zal alles wel normaal zijn en dan kan ik het ook. Ik deed mijn ogen toe en ging verder.'

Nu als zelfstandige vroedvrouw heb ik altijd een handwerk in mijn auto liggen waar ik gedachtenloos aan kan werken tijdens een arbeid. Het geeft mij een heel rustig gevoel en ook aan de ouders geeft het een heel rustgevende indruk, ik ben er, maar mijn aanwezigheid legt geen druk op hen. Soms herkennen ze een werkstuk later als het af is en dan zeggen ze heel fier: daar was jij aan bezig toen ik in arbeid was.

Michel Odent denkt ook met weemoed terug aan de rustige, kleine kamers, met gedempt licht en een vroedvrouw die ergens rustig in een hoekje zat te breien. Hij is ervan overtuigd dat deze situatie duidelijk bijdroeg aan een gemakkelijke geboorte. [1]


De fysiologische effecten van repetitieve handelingen

Het is nuttig om zo een scenario te gaan interpreteren in de wetenschappelijke context van de 21 ste eeuw. Tijdens het congres van de British Society Conference in april 2004 presenteerde Dr. Emily Holmes van de universiteit van Cambridge haar studies over de effecten van repetitieve handelingen, zoals breien tijdens stressvolle situaties.
In een studie kregen vrijwilligers videobeelden te zien van echte, bloederige auto-ongevallen met doden. Sommige deelnemers kregen een repetitieve taak, zoals een opvolging van 5 nummers intikken op een toetsenbord terwijl ze toekeken.
Degenen die dat deden hadden minder flashbacks gedurende de volgende dagen dan de anderen die gewoon toekeken. Men kan uit de studie van Dr Holmes concluderen dat een repetitieve taak een enorme impact kan hebben op het reduceren van spanning. Dr Holmes zegt dat haar onderzoek overeenkomt met de acties van de beruchte ‘tricoteuses’ van de Franse Revolutie, zoals Madame Defarges, die al breiend toekeek terwijl mensen onder de guillotine werden onthoofd en die blijkbaar nooit een posttraumatische stress ziekte vertoonde. Dr Holmes verwijst ook naar het gebruik van ‘worry beads’ een soort parelketting in veel culturen zoals in Griekenland als een manier om om te gaan met gespannen situaties.

Omdat hoge adrenaline waarden zeer aanstekelijk zijn hangt dus het verloop van een arbeid sterk af van de adrenalinewaarde van de mensen uit de omgeving van de vrouw in arbeid.

We kunnen deze bevindingen vertalen in een fysiologische taal en besluiten dat het eigen adrenalinegehalte van een vroedvrouw zo laag mogelijk gehouden wordt als ze uren en uren breit. Omdat hoge adrenaline waarden zeer aanstekelijk zijn hangt dus het verloop van een arbeid  sterk af van de adrenalinewaarde van de mensen uit de omgeving van de vrouw in arbeid.


Primair doel

Deze overwegingen spelen een enorme rol in een tijd dat we moeten leren denken op lange termijn en in termen van beschaving. Het doel van het geboortebeleid in de toekomst zou moeten zijn dat zoveel mogelijk vrouwen vaginaal zouden moeten kunnen bevallen, dankzij een ongestoord samenspel van hormonen. De toekomst van onze beschaving staat op het spel.

Alle zoogdieren moeten zich veilig voelen tijdens de geboorte: zij kunnen de geboorte uitstellen als er gevaar dreigt.

De essentiële eerste stap is dat we ons begrip van de geboorte fysiologie versterken en de  basisbehoeften van de vrouw in arbeid herontdekken. Deze basisbehoeften delen we met alle zoogdieren. Alle zoogdieren moeten zich veilig voelen tijdens de geboorte: zij kunnen de geboorte uitstellen als er gevaar dreigt. Elke boer weet dat hij geen merry meer moet veranderen van stal als ze in arbeid is en de meeste vroedvrouwen weten ook dat de arbeid van een vrouw na aankomst in het ziekenhuis dikwijls een tijd sterk vermindert tot de vrouw zich terug veilig voelt in de nieuwe situatie.

Alle zoogdieren hebben privacy nodig: zij hebben strategiën om te voorkomen dat ze bekeken worden tijdens de geboorte. Wij hebben deze basisbehoeften vegeten na duizend jaren van cultureel gecontroleerde geboorten, tientallen jaren van geïndustrialiseerde bevallingen en vermeerdering van ‘methoden’ van ‘natuurlijke’ geboorte (alsof de woorden ‘methode’ en ‘natuur’ compatibel zouden zijn) zijn.

Het eerste doel zou moeten zijn om de nood aan medicatie te verminderen, omdat alle medicatie gedurende arbeid farmacologische vervangingen zijn voor de hormonen die een vrouw zou moeten laten stromen tijdens de geboorte.

Het eerste doel zou moeten zijn om de nood aan medicatie te verminderen, omdat alle medicatie gedurende arbeid farmacologische vervangingen zijn voor de hormonen die een vrouw zou moeten laten stromen tijdens de geboorte. Deze medicatie blokkeert het vrijkomen van de natuurlijke hormonen en hebben niet dezelfde gedragingen.
Bijvoorbeeld kan een oxytocineinfuus effectief de contracties stimuleren (een perifeer en mechanisch effect), maar het bereikt de hersenreceptoren niet en heeft geen effect op het gedrag. Elke medicatie die gebruikt wordt tijdens de geboorte heeft ernstige nevenwerkingen. Iedereen die de databank  bekijkt die focust op de lange termijn effecten van wat er gbeurt tijdens de ‘primale periode’, zal zich ervan kunnen overtuigen dat medicatie moet vermeden worden tijdens de geboorte.[2]

Wanneer de basisbehoeften van een vrouw in arbeid en de specifieke rol van de vroedvrouw beter werd geïnterpreteerd zou een ommezwaai naar geboorte zonder medicatie niet een onbereikbaar ideaal zijn.

Wanneer de basisbehoeften van een vrouw in arbeid en de specifieke rol van de vroedvrouw beter werd geïnterpreteerd zou een ommezwaai naar geboorte zonder medicatie niet een onbereikbaar ideaal zijn. Medicatie zou dan voornamelijk gebruikt worden in het geval van een keizersnede, een veilige operatie in een goed uitgeruste en goed georganiseerde materniteit.

Er zijn ook degelijke redenen waarom electieve keizersneden zoveel mogelijk zouden moeten vermeden worden. Er is geen enkele zekerheid dat bij een geplande keizersnede het kind en vooral zijn longen volledig matuur zijn. Maternele en foetale hormonen samen met het verloop van de arbeid dragen bij tot de longrijping. De verhoogde kans op respiratoire problemen bij een keizersnede is voldoende aangetoond.
Over het algemeen impliceert een geplande keizersnede dat de foetus niet deelgenomen heeft aan het starten van de arbeid. Het houdt ook in dat hij de kans niet heeft gekregen om zijn systeem van stresshormonen te activeren, die op dat moment zijn levenswil activeren. Moeilijkheden met borstvoeding komen ook meer voor bij een geplande, dan een niet- geplande keizersnede.  Daar bovenop is ook de kans op een goede vaginale geboorte groter na een keizersnede bij een vrouw in arbeid.
Aan de andere kant is het ook wel belangrijk om een spoedkeizersnede te vermijden. Alle statistieken bevestigen het gevaar van zo’n situatie.


Toekomstperspectieven

We moeten een binaire strategie voorbereiden met twee basis scenario’s. [3]
Het geboorteproces is normaal via de vaginale weg. Ondanks verschillende generaties van gemedicaliseerde bevallingen zullen deze afnemen wanneer het belang van privacy en de kunst van de authentiek vroedvrouwen weer worden ontdekt.
Wanneer het geboorteproces niet rechtlijnig blijkt te zijn  zou dit moeten leiden tot een niet-dringende keizersnede tijdens de arbeid. De kritische taak is hier om tijdig in te zien of een keizersnede nodig is. We hebben  niet -farmacologische tests nodig,  die aangepast zijn aan het beleid van de 21 ste eeuw. De ‘geboorte-bad-test’ is een goed voorbeeld van een werktuig dat aangepast is aan futuristische scenario’s. Het is gebaseerd op een simpel feit. Wanneer een vrouw die stevig in arbeid is in het geboortebad gaat en zich kan onderdompelen in water op lichaamstemperatuur, zou er een duidelijke vooruitgang moeten zijn binnen een uur of twee. Indien een reeds gevorderde ontsluiting hetzelfde blijft ondanks het water, privacy en gedempt licht, dan kan men besluiten dat er waarschijnlijk een serieuze hindernis is. Dan is er weinig reden om nog verder te gaan, het is dan wijzer om een niet dringende keizersnede te doen.
Zo een simpele binaire strategie die gebaseerd is op een beter kennis van de geboorte fysiologie en die rekening houdt met de veiligheid van de moderne keizersnede is compatibel met zowel het beleid zonder medicatie, als met een laag percentage aan chirurgisch ingrijpen. Het is niet onbereikbaar; Ik (Michel Odent) had zo een strategie ontwikkeld in het ziekenhuis van Pithiviers in Frankrijk. Minder behoefte aan medicatie en een laag percentage  keizersnede zou het resultaat kunnen zijn van het herontdekken van de basisbehoeften van vrouwen in arbeid, eerder dan een primaire doelstelling.

Zo een herontdekking houdt een hergebruik in van de authentieke kunde van de vroedvrouw. Autenthieke vroedvrouwen zijn handig in toepassen van trucjes waardoor de adrenaline gehalten verlaagd worden. Vaders die uren water moesten koken terwijl de vroedvrouw aan het breien was liepen niet het risico op een postnatale depressie. We kunnen dromen van de dag waarop de Vrodvrouwen conferencies een breiworkshop bevatten.
Deze overwegingn zouden niet mogen leiden tot simplistische conclusies. We suggereren niet dat alle vroedvrouwen experten moeten zijn in kunstbreiwerk. Wij willen onderlijnen dat de hoofdbezigheid van een authentieke vroedvrouw gemakkelijk op een fysiologische manier kunnen uitgelegd worden. Zij zijn gebaseerd op het antagoniosme adrenaline-oxytocine. Met andere woorden, zij zijn gebaseerd op het feit dat stresshormonen de release en de werking van de hormonen die nodig zijn om de baarmoeder goed te laten werken onderdrukken  gedurende arbeid en bevalling.

Daarom is het belangrijkste aspect in de vroedvrouwenkunst  dat de aanstaande moeder beschermd wordt tegen alles wat haar adrenalines kan doen stijgen.

Daarom is het belangrijkste aspect in de vroedvrouwenkunst  dat de aanstaande moeder beschermd wordt tegen alles wat haar adrenalines kan doen stijgen. Dit is wat ontelbare vroedvrouwen instinctief gedaan hebben, zonder dat er moest gewezen worden op het fysiologische belang.
Maar in een tijd waar de authentieke vroedvrouw herontdekt moet worden, is het nuttig om de intuïtieve kennis en de wetenschappelijke perspekieven te verenigen.

Een goed begrip van het fysiologisch proces doet de vroedvrouw ervoor zorgen dat niemand in de buurt van de vrouw in arbeid onder invloed van adrenaline is. Het zorgt er ook voor dat zij zich bewust is van haar eigen adrenaline gehalte. Dat is waarom breinaalden de symbolen kunnen worden van een vernieuwde, simpele en goedkope techniek.


[1] Odent, M., (1996, Spring). Knitting needles, cameras and electronic fetal monitos. Midwifery Today 37: 14-15

 [2] Birthworks Primal Health Research
www.birthworks.org/primalhealth

[3] Odent, M. (2004). The Caesarian. London: Free Association Books

Geen opmerkingen:

Een reactie posten